Yatırım yapmak isteyen işletmeler için en zorlayıcı konulardan biri, yüksek tutarlı ekipman ve araçları tek seferde finanse etmektir. Üretimi aksatmamak, nakit dengesini korumak ve büyüme planlarını ertelememek gibi konuların birlikte yürütülmesi gerekir. Satın almak yerine kullanım hakkına odaklanan finansman modelleri, bu ihtiyaca daha esnek çözümler sunar. Leasing, özellikle işletme sermayesini korumak isteyen firmalar için tercih edilen yöntemlerden biri. Doğru yapılandırıldığında yatırımın mali yükünü zamana yayarken işletmelerin operasyonel gücünü sürdürülebilir biçimde destekler. Peki, leasing ne demek? Siz de işletmenizin ihtiyaçları için kiralama seçeneklerinden yararlanmak isterseniz leasing rehberimize göz atabilirsiniz.
Leasing ne demek?
Leasing, işletmelerin ihtiyaç duyduğu makine, ekipman veya araçları, satın almadan kullanmasına imkân tanıyan bir finansman yöntemidir. Yatırım malı, leasing şirketi tarafından temin edilir, belirlenen süre boyunca kullanıcıya tahsis edilir. Süre sonunda mülkiyet devri, iade veya sözleşmenin uzatılması gibi seçeneklerin bulunduğunu belirtmek isteriz. Daha çok, yüksek maliyetli yatırımlarda nakit dengesini korumak isteyen firmalar için önemlidir. Yani "Leasing nedir?" sorusunu yanıtlarken yatırımın kullanım odaklı planlanmasına olanak tanıdığından da bahsedilebilir.
Leasing türleri nelerdir?
Farklı ihtiyaçlara hitap eden çeşitli leasing türleri bulunur. Yatırımın niteliği, kullanım süresi, muhasebe yaklaşımı, risk paylaşımı bu ayrımda belirleyicidir. Bazı modeller uzun vadeli ve mülkiyet devrine yakın yapıdayken bazıları daha kısa süreli, esnek kullanım esasına dayanır. Ayrıca tarafların sözleşme ilişkisine göre dolaylı ve dolaysız yapılar tercih edilebilir. Önemli olan, finansal planlama ve vergi etkileri açısından doğru türün seçilmesidir.
Finansal Kiralama (Financial Leasing)
Uzun vadeli yatırımlar için tercih edilen finansal modelde, kiralanan varlığın ekonomik ömrünün büyük kısmı kiralayan tarafından değerlendirilir. Sözleşme süresi boyunca bakım, sigorta ve kullanım sorumluluğu genellikle kiracıya aittir. Süre sonunda mülkiyetin devrinin, sık karşılaşılan bir uygulama olduğunu eklemek isteriz. Satın almaya yakın bir finansman alternatifi sunar. Özellikle üretim makineleri ve ağır ekipman yatırımlarında kullanılır.
Operasyonel Kiralama (Operational Leasing)
Daha kısa vadeli, esnek kullanım sunan operasyonel modelde, mülkiyet leasing şirketinde kalır. Bakım, onarım ve bazı operasyonel hizmetler çoğu zaman kiralama bedeline dâhil edilir. Kullanıcı açısından bilanço dışı yapı sunması, operasyonel kiralamayı daha cazip hâle getirir. Araç filoları, hızlı teknolojik eskime riski taşıyan ekipmanlarda yaygın olarak tercih edilir. Süre sonunda genellikle iade esastır.
Sat ve Geri Kirala (Sale and Leaseback)
Sat ve geri kirala yönteminde işletme, sahip olduğu varlığı leasing şirketine satar ve aynı varlığı kiralayarak kullanmaya devam eder. Amaç, mevcut varlıktan nakit yaratırken operasyonel faaliyeti kesintiye uğratmamaktır. Özellikle likidite ihtiyacının yüksek olduğu dönemlerde tercih edilebilir. Satıştan elde edilen kaynak farklı yatırımlara yönlendirilebilir. Bilanço yönetimi açısından stratejik bir araçtır.
Dolaylı ve Dolaysız Leasing
Dolaysız leasing, kiracı ile leasing şirketinin doğrudan sözleşme yaptığı modeldir. Dolaylı leasing’de ise tedarikçi, leasing şirketi ve kullanıcı arasında üçlü bir yapı bulunur. Dolaylı modeller daha yaygındır, çünkü ekipman temini çoğunlukla satıcı aracılığıyla gerçekleşir. Her iki yapı da sözleşme şartlarına göre farklı avantajlar sunabilir.
Brüt ve Net Leasing
Brüt leasing’de bakım, sigorta ve vergiler gibi ek maliyetler leasing bedeline dâhil edilir. Net leasing’de ise bu giderler kiracı tarafından ayrıca karşılanır. Tercih edilen model, maliyet kontrolü ve operasyonel yük dağılımına göre değişebilir. Ancak temelde brüt yapı öngörülebilirlik sağlarken net yapı daha düşük kira bedeli sunabilir. İşletme olarak bu farkı, bütçe planlamasına göre değerlendirebilirsiniz.
Leasing nasıl yapılır?
Leasing girişimi, yatırım ihtiyacının belirlenmesiyle başlar, uygun leasing türünün seçilmesiyle devam eder. Kullanmak istediğiniz malı belirledikten sonra leasing şirketine başvurabilirsiniz. Finansal değerlendirme yapıldıktan sonra teklif oluşturulur. Tarafların şartlar üzerinde anlaşması ve onay sürecinin tamamlanmasıyla birlikte sözleşme imzalanarak yatırım malı kullanıma sunulur. Böylece satın almaya kıyasla daha planlı nakit akışı sağlayabilirsiniz.
Leasing başvuru süreci
Başvuruda işletmenizin finansal durumu, faaliyet alanı ve yatırımınızın niteliği değerlendirilir. Leasing şirketi, ödeme gücünüzü analiz ederek vadeyi ve kira tutarını belirler. Gerekli incelemeler tamamlandıktan sonra size teklif sunar. Onay alınması hâlinde sözleşme aşamasına geçilir. Başvurunun niteliğine göre sürecin kısa sürede tamamlanabileceğini belirtmek isteriz.
Gerekli belgeler
Genellikle vergi levhası, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi ve finansal tablolar talep edilir. Ayrıca kiralanacak mala ilişkin proforma fatura veya teklif belgesinin de başvuru dosyasında yer alması gerektiğini eklemek isteriz. Talep edilen belgeler, işletmenin hukuki ve mali durumunun değerlendirilmesinde kullanılacağı için şirket türüne göre değişiklik gösterebilir.
Leasing sözleşmesi nedir?
Tarafların haklarını belirleyen sözleşme, leasing ilişkisinin temelini oluşturur. Kira süresi, ödeme planı, mülkiyet durumu ve sözleşme sonu seçenekleri açıkça düzenlenir. Bu nedenle "Leasing sözleşmesi nedir?" sorusunun yanıtı, hukuki güvencenizi tam olarak anlamanız açısından oldukça önemli. Çünkü sözleşme, mevzuata uygun şekilde hazırlanır ve taraflar için bağlayıcıdır.
Leasing’in avantajları nelerdir?
Başlıca avantajı, tek seferde finanse etmenize gerek kalmadan yüksek tutarlı yatırımlar yapabilmenizdir. Yatırımdan hemen faydalanırken işletmenizin nakit akışını koruyabilirsiniz. Vergi kolaylıkları ve esnek ödeme planlarını da tercih edilme nedenleri arasında sayabiliriz. Ayrıca bilanço yönetimi açısından işletmenize farklı muhasebe imkânları sunar.
Leasing ile kredi arasındaki farklar
Leasing’de mülkiyet genellikle sözleşme süresi boyunca leasing şirketine aittir. Kredide ise yatırım malı doğrudan işletmenin olur. Teminat yapısı ve muhasebeleştirme biçimi de farklılık gösterir. Leasing’in varlık bazlı finansman sunduğunu, kredinin daha genel bir borçlanma aracı olduğunu da ekleyebiliriz. Söz konusu farklar yatırım kararında belirleyici olabilir.
Leasing kredi nedir?
“Leasing kredi nedir?” sorusu, aslında varlığa dayalı finansman ile nakit kredi arasındaki ayrımı ifade eder. Leasing’de nakit değil, doğrudan malın kullanımı finanse edilir. Bu yönüyle klasik banka kredilerinden ayrılır. Yani “leasing kredi” değil, leasing ya da kredi seçilebilir.
Leasing mi kredi mi daha avantajlı?
Yatırımınızın türüne ve işletmenizin finansal yapısına göre tercihte bulunabilirsiniz. Uzun vadeli kullanılacak, yüksek tutarlı ekipmanlarda leasing daha avantajlı olabilir. Daha kısa vadeli, esnek ihtiyaçlarda ise kredi tercih edilebilir. Karar sürecinde vergi etkisini ve bilanço yapısını da dikkate almanızda fayda var.
Leasing örnekleri
Üretim makineleri, ticari araçlar, tıbbi cihazlar leasing kapsamında sıkça kullanılan varlıklardır. Çünkü leasing örnekleri, çoğunlukla sanayi ile hizmet sektörlerinde yaygındır. Bir fabrikanın üretim hattını leasing yoluyla kurması veya bir şirketin araç filosunu bu yöntemle yenilemesinin sık rastlanan uygulamalar olduğunu söyleyebiliriz.
Leasing’de KDV oranları
KDV oranı çoğunlukla %1 olsa da kiralanan malın niteliğine göre belirlenir. Genel ekipmanlarda %8 veya %18, ikinci el mallarda %18 uygulanabilir. Bazı yatırım mallarında oranlar indirimli olabilir. Oranlar, ilgili vergi mevzuatına göre değerlendirilir. Sürprizleri önlemek için sözleşmeden önce bu maliyetin netleştirilmesinin faydalı olacağını belirtmek isteriz.
Kimler leasing yapabilir?
Ticari faaliyette bulunan şirketler, serbest meslek erbapları ve bazı durumlarda gerçek kişiler leasing yapabilir. Başvuru sahibinin gelir yapısı ve ödeme kapasitesi değerlendirilir. Faaliyet alanı ile yatırımın uyumunun da önemli bir kriter olduğunu eklemek isteriz. Leasing, genellikle ticari kullanım amaçlı tercih edilir.
Leasing süreci nasıl işler?
Leasing süreci, başvuru ve değerlendirme ile başlar, sözleşmenin imzalanmasıyla devam eder. Evrak işleri tamamlanınca kiralanan mal temin edilerek kullanıcıya teslim edilir. Kira ödemeleri sözleşmede belirlenen plana göre yapılır. Süre sonunda iade, satın alma veya sözleşmenin uzatılması gibi seçenekler yeniden konuşulur.
Leasing’in dezavantajları nelerdir?
Sözleşme süresince mülkiyetin leasing şirketinde olması bazı işletmeler için sınırlayıcı olabilir. Erken çıkış durumunda ek maliyetler doğabilir. Ayrıca uzun vadede toplam ödeme tutarı, peşin satın almaya göre daha yüksek olabilir. Bu nedenle sözleşme şartlarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmak isteriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Leasing işleminde mülkiyet kime aittir?
Leasing süresi boyunca varlığın mülkiyeti leasing şirketine aittir. Sözleşme sonunda satın alma opsiyonu kullanılırsa mülkiyet kiracıya geçebilir.
Leasing süresi ne kadardır?
Leasing süresi, kiralanan varlığın ekonomik ömrü dikkate alınarak belirlenir. Uygulamada genellikle orta ve uzun vadeli sözleşmeler tercih edilir.
Leasing ödemeleri gider yazılabilir mi?
Leasing ödemelerinin faiz kısmı gider olarak kaydedilebilir. Anapara kısmı ise amortisman yoluyla giderleştirilir. Nasıl kaydedileceği, işletmenin bilanço yapısına ve sözleşme türüne göre değişiklik gösterir.
İkinci el ürünler için leasing yapılabilir mi?
Belirli şartlar sağlandığında ikinci el varlıklar için de leasing uygulanabilir. Varlığın yaşı, durumu ve mevzuata uygunluğu leasing şirketi tarafından değerlendirilir.
Leasing erken kapatılabilir mi?
Leasing sözleşmeleri erken kapatılabilir ancak bu durumda ek maliyetler doğabilir. Erken kapama koşulları sözleşmede açık şekilde yer alır ve değerlendirme sonucunda kapatma kararı verilebilir.
Leasing yoluyla yapılan yatırımlar, işletmenizin varlık edinirken nakit dengesini korumasını sağlar ve finansman planlamanızı daha öngörülebilir hâle getirir. Akbank, leasing kullanan işletmelere bu finansal süreci destekleyen ticari bankacılık çözümleriyle eşlik eder. Siz de leasing ile yatırım yapmayı düşünüyorsanız Akbank'ın çözümlerine göz atabilirsiniz.
Kaynaklar:
https://www.kvk.nl/en/finance/what-is-leasing/
https://www.investopedia.com/terms/l/lease.asp
https://taf.co.id/en/article/leasing