VİOP

 Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP)

 VİOP Hesabı Aç

Döviz Kurları

Döviz kurları ve döviz alım satımı hakkında bilmek istedikleriniz.

Detaylı Bilgi

 Birebir Bankacılık

Sık Sorulan Sorular

Kimler vadeli piyasalarda işlem yapar?
  • Riskten korunmak isteyen yatırımcılar: Bir sermaye piyasası aracı, döviz, kıymetli maden ve malı kullanan, bunlarda pozisyon tutan ve gelecekte meydana gelebilecek beklenmedik değişimlerden korunmak isteyen yatırımcılar vadeli piyasalarda spot piyasadaki pozisyonlarının tersi yönünde pozisyon alırlar.
  • Fiyat hareketlerinin getirdiği fırsatlardan yararlanmak isteyen yatırımcılar: Fiyat beklentileri çerçevesinde kar elde etmek isteyen yatırımcılar için vadeli piyasalar özellikle kaldıraç etkisi ile önemli fırsatlar sunar. Kaldıraç etkisi ise aynı zamanda yatırımcılar için risk oluşturabilmektedir.
  • Arbitrajcılar: Arbitrajcılar, iki veya daha fazla piyasada, üründe ve/veya vadede eş zamanlı yapılan alım satım işlemleri ile risksiz kar elde etmeyi hedeflerler.
VİOP’ta işlem yapmanın avantajları nedir?
  • Kaldıraç unsuru: Vadeli işlem piyasalarında pozisyon almak için o pozisyon değerinin düşük bir oranında başlangıç teminatının yatırılması yeterlidir. Vadeli piyasalarda yatırımcılar gerek fiyat artışlarından gerekse fiyat düşüşlerinden kaldıraçlı olarak getiri elde etme imkanına sahiptirler. Ancak kaldıraç etkisi yatırımcı için spot piyasaya göre çok daha hızlı ve büyük miktarda zarar etme riskini de içinde barındırır.
  • Fiyat düşüşlerinden de faydalanma olanağı: Vadeli piyasalar açığa satış imkanı verir. Bu sayede yatırımcılar kısa pozisyon alarak fiyat düşüşlerinden de faydalanabilir.
  • Vergi avantajı: Hisse senedi veya hisse senedi endekslerine dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen kazançlar %0 stopaja tabi olup, beyan edilmez.
  • Portföy çeşitlendirmesi: Vadeli piyasalar portföy çeşitlendirmesi ve dolayısıyla riskin yayılması açısından değişik seçenekler sunar.
  • Karşı taraf riski: VİOP'ta işlemler takas kurumunun (Takasbank) garantisi altındadır.
  • Teminatların nemalandırılması: Takasbank'ta teminat hesaplarında tutulan Türk Lirası cinsinden işlem teminatları Takasbank Fon Yönetimi tarafından mümkün olan en iy şartlarda nemalandırılır.
VİOP’ta işlem gören sözleşmeler nelerdir?

​VİOP'ta işlem gören sözleşmeler şöyledir:​

VİOP’ta kullanılan teminatlandırma yöntemi nedir?

​VİOP'ta portföy bazında teminatlandırma yöntemi kullanılır. Portföy bazında teminat hesaplamasına esas teşkil edecek parametreler Takasbank tarafından belirlenir. Takasbank, portföy bazında teminatlandırma işlemlerinde Standard Portfolio Analysis of Risk (SPAN) algoritmasını kullanır. 
SPAN, portföy riski bazında, takas kurumu ve müşteri detayında gerekli teminatı hesaplayan bir sistemdir. SPAN algoritmasında, değişik fiyat ve volatilite değişim seviyelerine dayalı olarak oluşturulan senaryolar arasından maksimum risk göz önünde bulundurularak, teminat tutarı portföy bazında hesaplanmaktadır.​

Risk oranı ve riskli hesap nedir?

​Risk oranı, sürdürme teminatının [Toplam teminat +/- Geçici Kar Zarar] tutarına oranıdır. Bu oran %100'den büyük ise hesap "riskli" duruma düşer. Riskli duruma giren hesabın tüm pasif emirleri otomatik olarak iptal edilir. Hesap, teminat yatırarak ve/veya bulunması gereken teminat tutarını azaltıcı işlem yaparak riskli durumdan çıkabilir. Riskli hesaplar için teminat yatırılabilir ancak teminat çekilemez.​

VİOP’ta bulunması gereken teminat ve sürdürme teminatı nedir?
  • Bulunması Gereken Teminat: Hesaptaki son açık pozisyon ve son SPAN parametre dosyası verilerine göre hesaplanan tutardır.
  • Sürdürme Teminatı: Piyasada oluşan zararlar ya da nakit dışı teminatların değerlerinin düşmesi sonucunda, bulunması gereken teminatın inebileceği en düşük seviyedir. Sürdürme teminat seviyesi, bulunması gereken teminat değerinin %75'i olarak belirlenmiştir.​
VİOP’ta hangi kıymetleri teminat olarak kabul etmektedir?

​Bankamız aracılığıyla yapılan işlemlerde teminat olarak nakit TL kabul edilmektedir.​

Gün sonu uzlaşma fiyatı nedir?

​Borsa'da gün sonunda açık pozisyonların değerlemesinde esas alınan fiyattır.​

Teminat Tamamlama Çağrısı (Margin Call) nasıl oluşur?

​İşlem teminatı tutarının sürdürme teminatı seviyesinin altına inmesi durumunda Takasbank tarafından teminat tamamlama çağrısı yapılır. Teminat tamamlama yükümlülüğünü ertesi gün saat 13:55'e kadar yerine getirilmediği takdirde otomatik pozisyon kapatma sistemi devreye girer ve gerektiği kadar pozisyonu piyasa fiyatından likide eder​.

Vade sonu uzlaşma fiyatı nedir?

Vade sonuna dek kapatılmamış pozisyonların değerlemesinde esas alınacak olan fiyattır.

Vade tarihinde uzlaşma nasıldır?

​Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde vade tarihinde uzlaşma fiziki teslimat ve nakdi uzlaşı şeklinde gerçekleştirilir. Fiziki teslimatta üzerinde anlaşılan dayanak varlık el değiştirir. Nakdi uzlaşıda ise sözleşme fiyatı ile vade tarihindeki cari fiyat arasındaki fark kadar tutar taraflar arasında el değiştirir.
Pay vadeli işlem ve pay opsiyon sözleşmelerinde uzlaşma yöntemi olarak fiziki teslimat uygulanır. Pay endeks opsiyon sözleşmeleri, BIST 30 Endeks, TL/Dolar, TL/Euro, EUR/USD, Altın, Dolar/Ons Altın, EgePamuk, Anadolu Kırmızı Buğday, Baz Yük Elektrik vadeli işlem sözleşmelerine uzlaşma yöntemi ise nakdi uzlaşıdır.​

VİOP’ta uzun ve kısa pozisyon ne anlama geliyor?

​VİOP'ta uzun (long) pozisyon alım işlemlerini; kısa (short) pozisyon ise satım işlemlerini ifade etmektedir.​

VİOP’ta ters işlemle pozisyon kapatmak ne demektir?

​VİOP'ta yatırımcı vade sonunu beklemeden uzun (alım) pozisyonu satarak; kısa (satım) pozisyonu ise alım yaparak kapatabilir.​

VİOP’ta pozisyonları kapatmadan nakit para çekilebilir mi?

​Hesapta bulunan pozisyonlar dolayısı ile bulundurulması gereken teminat tutarının üzerindeki nakit tutarlar pozisyon kapatmadan da çekilebilir, gün içi oluşan karlar ise ertesi gün çekilebilir.​

VİOP’ta seans saatleri nedir?

Sözleşmelerin normal seans saatleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır​:

Sözleşmeler

İşlem Saatleri

Pay Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri

09:30 - 18:10

Diğer Sözleşmeler

​​

09:30 - 18:15

Vergilendirme ve Duyurular

Kazancınıza dair tüm vergilendirme bilgileri ve yasal mevzuat hakkındaki duyurular...

Detaylı Bilgi