
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB)
Vadeli işlem sözleşmeleri, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki malı, kıymetli madeni, finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını ya da dövizi alma ya da satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.
Şubat 2005 tarihinden itibaren İzmir'de faaliyete geçen Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda şu anda Endeks, (Endeks 100, Endeks 30) Döviz, (Dolar/TL, Euro/TL) Emtia (Buğday, Pamuk, Altın) ve Gösterge Dibs üzerine Vadeli İşlem sözleşmeleri işlem görmektedir.
En yakın Akbank şubesine uğrayıp VOB sözleşmesini imzalayarak işlemlerinizi Akbank ayrıcalığıyla gerçekleştirebilirsiniz.
VOB Resmi İnternet Sitesi
- Korunma (Hedging) Amaçlı: Spotta sahip olunan veya ileri vadede sahip olunacak varlığa dayalı Vadeli İşlem sözleşmelerini bugünden satarak ya da ileride ihtiyaç duyulacak bir varlığa dayalı Vadeli İşlem sözleşmelerini bugünden satın alarak, oluşabilecek fiyat riskinden korunma işlemleridir.
- Yatırım (Spekülasyon) Amaçlı: Yatırımcının piyasa görüşü doğrultusunda fiyat hareketlerinden kazanç sağlamak üzere pozisyon aldığı işlemlerdir.
- Arbitraj Amaçlı İşlemler: Spot ve Vadeli Piyasalarda oluşan fiyat dengesizliklerinde yatırım yaparak elde edilen, aynı anda bir ürünü düşük fiyattan alıp yüksek fiyattan satmak veya tam tersi biçiminde gerçekleşen risksiz işlemlerdir.
- Vergi Avantajı: VOB’da 2009 başından itibaren vergi avantajı sadece hisse senedi endeksi içeren sözleşmelerde devam etmektedir.
- Teminatların Nemalandırılması: İşlem yapmak için yatırmış olduğunuz TL Teminatları günlük olarak O/N oranına yakın bir oranda nemalanır.
- Açığa satış imkânı ile fiyatların düşme beklentisinde de pozisyon alabilirsiniz. (Short Pozisyon)
- Kaldıraç’lı (leverage) VOB sözleşmeleri ile sözleşme büyüklüğünün yaklaşık 1/10’u ile (Başlangıç Teminatı) pozisyon alıp/satabilirsiniz.
- Korunma (Hedging): VOB’da yaptığınız işlemlerle faiz, kur, fiyat riskine karşı korunma imkânı bulabilirsiniz.
- Portföy Çeşitliliği: Geleneksel yatırım araçlarından farklı olarak Hisse Senedi Endeksi ve Emtia sözleşmeleri alıp/satabilirsiniz.
- Nakdi Uzlaşma: Spot piyasalardan farklı olarak VOB’da fiziksel teslimat yerine nakdi uzlaşma yapılmaktadır.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda Endeks, Döviz, Faiz ve Emtia gruplarından sözleşmeler işlem görmektedir. VOB'da vade ayları, sözleşme büyüklükleri, fiyat adımları, sözleşme alabilmek için gerekli olan Başlangıç teminatları ve Sürdürme teminatları önceden belirlenmiştir.
Başlangıç teminatları piyasa dalgalanmalarına bağlı olarak VOB tarafından değiştirilebilirler, sürdürme teminatları başlangıç teminatlarının %75'ine denk gelmektedir.
| Sözleşme Grupları | İşlem Gören Sözleşmeler | Sözleşme Büyüklüğü | Min. Fiyat Adımı | Başlangıç Teminatı (TL) | Sürdürme Teminatı (TL) | |
| Endeks | IMKB 100 Endeksi |
(İMKB-100 Endeksi /10) TL |
0,025 (25 Endeks Puanı) | 700 | 525 | |
| IMKB 30 Endeksi |
(İMKB-30 Endeksi /10) TL |
0,025 (25 Endeks Puanı) | 750 | 562,5 | ||
| İMKB 30-100 Endeks Farkı |
(İMKB 30 Endeksi – İMKB 100 Endeksi /1000) |
0,025 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 2,5 TL) |
200 | 150 | ||
| Faiz | G-DİBS |
10.000 TL (100 TL nominalden 100 adet DİBS) |
0,010 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 1 TL) |
300 | 225 | |
| Döviz | TL/Dolar | 1000 ABD Doları |
0,0005 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 0,5 TL) |
130 | 97,5 | |
| TL/Euro | 1.000 Euro |
0,0005 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 0,5 TL) |
170 | 127,5 | ||
|
EUR/USD Çapraz Kuru |
1.000 Euro |
0,0001 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 0,1 USD) |
130 | 97,5 | ||
|
FT TL/Dolar |
10.000 ABD Doları |
0,0005 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 5 TL) |
1300 |
975 | ||
|
FT TL/Euro |
10.000 Euro |
0,0005 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 5 TL) |
1700 | 1275 | ||
| Emtia | Egepamuk |
1.000 kg (1 ton) |
0,005 (Minimum Fiyat adımı değeri = 5 TL) | 240 | 180 | |
|
Anadolu Kırmızı Buğday |
5.000 kg | 0,0005 (Minimum Fiyat adımı değeri = 2,5 TL) | 240 | 180 | ||
|
Altın |
100 gr. | 0,005 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 0,5 TL) | 750 | 562,5 | ||
|
Dolar/Ons Altın |
1 ons |
0,05 (Minimum Fiyat Adımı Değeri = 0,05 USD) | 200 | 150 | ||
| Enerji | Baz Yük Elektrik |
Vade ayındaki saat sayısı x 0,1 MWh |
0,10 |
1200 | 900 | |
Sözleşme vadeleri VOB tarafından belirlenir. Sözleşme çeşitlerine göre farklılık gösteren vadeler en son 09.05.2008’de belirlendiği şekildedir:
- Endeks 100 Sözleşmelerinde: Vadeler aylık olarak belirlenmiştir, açık olan vadeler içinde bulunulan ay ve bir sonraki aydır. Örnek: Mayıs ayı içinde, Endeks 100 Sözleşmesinde Mayıs ve Haziran vadeleri işlem görmektedir.
- Endeks 30 ve Döviz (TL/Dolar; TL/Euro) sözleşmelerinde: Vadeler Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık’tır. Bu vadelerden içinde bulunulan aya en yakın ilk üç vade işlem görmektedir. Eğer bu üç vade içinde Aralık vadesi bulunmuyorsa Aralık vadesi de eklenir.
- Faiz ve Altın Sözleşmeleri: Vadeler Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık’tır. Bu vadelerden içinde bulunulan aya en yakın ilk üç vade işlem görmektedir.
- Buğday Sözleşmelerinde: Vadeler Mart, Mayıs, Temmuz, Ekim, Aralık’tır. Bu vadelerden içinde bulunulan aya en yakın 2 vade işlem görür.
- Pamuk Sözleşmelerinde: Vadeler Mart, Mayıs, Temmuz, Ekim, Aralık’tır. Bu vadelerin hepsi borsada işlem görmektedir.
| Sözleşmeler | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
| Endeks 30 | ||||||||||||
| Döviz | ||||||||||||
| Faiz | ||||||||||||
| Altın | ||||||||||||
| Endeks 100 | ||||||||||||
| Buğday | ||||||||||||
| Pamuk |
*Gri renkle belirtilen aylar ilgili sözleşmenin tüm vadelerini, kırmızı ile checklenmiş aylar ise Ocak ayı içinde açık olacak vadeleri göstermektedir.
- Başlangıç Teminatı: Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nda pozisyon alabilmek için yatırmanız gereken tutara Başlangıç Teminatı denir. Başlangıç Teminatlarının en az %30’u nakit TL olarak yatırılmak zorundadır, TL dışında teminat olarak VDS DTH, Fon (A tipi hariç), Bono ve Eurobond yatırılabilir. Nakit TL olarak yatırılan Başlangıç Teminatları Takasbank’ta O/N repo oranına yakın bir oranla nemalanmaktadır.
- Sürdürme Teminatı: Borsada oluşan zararlar ya da nakit-dışı teminatların değerlerinin düşmesi sonucunda Başlangıç Teminatının inebileceği en düşük seviyeye, Sürdürme Teminatı denir. VOB tarafından Başlangıç Teminatlarının %75’i olarak belirlenmiştir.
Gün sonu Borsa’da oluşan gün sonu uzlaşma fiyatları baz alındığında (saat 17.25) yatırılan Başlangıç Teminatının Sürdürme Teminatı seviyesine ve/veya altına düşmesi durumunda, Teminat Tamamlama Çağrısı yapılarak kalan teminatın ertesi iş günü saat 14.30’a kadar Başlangıç Teminatı seviyesine tamamlanması talep edilir.
Örnek : 1 İMKB 30 Endeks Sözleşmesi için;
Başlangıç Teminatı: 600 TL
Sürdürme Teminatı: 600 x 0,75 = 450 TL’dir. Açıklanan uzlaşma fiyatına göre bu seviye ve altında Teminat Tamamlama Çağrısı oluşacaktır.
Teminat Tamamlama Çağrısına istinaden Banka tarafından belirlenen (en geç ertesi iş günü saat 14.30 olmak üzere) saate kadar Başlangıç Teminatına çekilmeyen hesaplar temerrüte düşmüş sayılırlar. Temerrüte düşen hesaplar banka tarafından resen kapatılır.
Borsa’da gün sonunda açık pozisyonların değerlemesinde esas alınan fiyattır. Gün sonu uzlaşma fiyatı, seans sona ermeden önceki son 10 dakika içerisinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin miktarlarına göre ağırlıklı fiyatlarının ortalaması alınarak belirlenir.
Sözleşmenin son işlem günü saat 17.25’te açıklanan, uzun ve kısa pozisyonda bulunan tarafların net kâr/zararlarının hesaplanmasında kullanılan fiyattır.
Nakdi uzlaşma, vadesi gelen sözleşmede, dayanak varlığın teslimi yerine, sözleşme fiyatı ile spot fiyatı arasındaki farkın hesaplanarak kalan tutarın ödenmesi şeklinde olmaktadır.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası’nda uzun (long) pozisyon alım işlemlerini; kısa (short) pozisyon ise satım işlemlerini ifade etmektedir.
Aynı sözleşmenin farklı vadelerinde ters yönde pozisyon açılmasıyla ortaya çıkan pozisyondur.
Yayılma pozisyonlarında bu pozisyonu sağlayan sözleşmelerden normalde belirlenmiş Başlangıç Teminatlarının %50’si istenmektedir.
Aynı sözleşmenin farklı vadelerinde ters yönde pozisyon açmakla ortaya çıkan pozisyondur.
Yayılma pozisyonlarında bu pozisyonu sağlayan sözleşmelerden normalde belirlenmiş Başlangıç teminatlarının %50'si istenmektedir.
Örnek: Endeks 30 sözleşmesi Haziran vadesinde 40 tane uzun, Endeks 30 Ağustos vadesinde 30 tane kısa pozisyon alan bir yatırımcı 30 tane yayılma pozisyonu oluşturmuştur. Yatırımcının, yayılma pozisyonu oluşturmasaydı 40+30 = 70 tane endeks sözleşmesi için,
70 x 600 = 42.000 TL Başlangıç teminatı ödemesi gerekirken,
Yayılma Pozisyonu ile ödemesi gereken Başlangıç Teminatı 10 x 600 = 6000 (yayılma pozisyonu dışında kalan pozisyonlar için)
30 x 600 = 18.000 TL( Yayılma pozisyonları için ödemesi gereken Başlangıç Teminatı)
18.000 + 6.000 = 24.000 TL olacaktır.
VOB’da yatırımcı vade sonunu beklemeden uzun pozisyonu (alım) satarak; kısa pozisyonunu (satım) ise alım yaparak kapatabilir.
Başlangıç teminatınızın üstündeki nakdinizi pozisyon kapatmadan da çekebilirsiniz, gün içi oluşan karlarınız ise ertesi gün çekilebilir.
VOB’da hesaplar arası pozisyon ve teminat virmanı yapılmamaktadır.
- 8.45 - 9.15 : İşlem Yapılmayan Dönem
- 9.15 - 17.35 : Normal Seans
- 17.45 : Uzlaşma Fiyatlarının İlanı ve Teminat Tamamlama Çağrılarının Yayınlanması
- 17.45 : Takas Süresinin Başlangıcı
- T+1 Günü 14.30 : Takas Süresinin Sonu
Emirlerin iletilme şekli. Emirlerin alınıp verilmesi, SPK'nın Seri: V No 51, Seri: V No 6 ve bu tebliğlerden sonra yürürlüğe girecek SPK Tebliğ ve düzenlemeleri ile Vadeli İşlemler Borsası Kuralları'na uygun şekilde yapılacaktır. Müşteri, Seri: V 51 Nolu Tebliğ'de belirtildiği üzere alım ve/veya satım yapılacak sözleşme ve türev araçları için esasen yazılı olarak emir verecektir (yazılı olarak verilmesi halinde ilgili emir formunda Müşteri'nin imzasının bulunması zorunludur). Ancak AKBANK isterse telefon, teleks, faks ve banka iletişim, ulaştırma veya taşıma araçlarıyla verilen bildirimleri veya verilen alım satım emri, virman, havale ve diğer talimatları ya da Uzaktan Erişim Araçlarından yararlanmak suretiyle veya sözlü olarak da verilen emirleri kabul edebilir. Müşteri'nin sözlü alım ve satım emirleri, Müşteri'nin imzası aranmaksızın AKBANK tarafından Seri: V No: 51 sayılı tebliğ hükümlerine uygun bir "emir formu" düzenlenmek suretiyle yazılı hale dönüştürülecektir. Sözlü emirlerin Müşteri tarafından daha sonra yazılı hale dönüştürülmesi neticesinde her iki emir arasında farklılıklar bulunduğu takdirde, Müşteri'nin sözlü verdiği ve AKBANK tarafından yazılı hale dönüştürülmüş olan emir geçerli olacaktır. AKBANK yazıyla teyit edilmemiş emirleri yerine getirip getirmemekte serbest olup; bu durumu Müşteri'ye veya onun temsilcisine emrin alındığı anda bildirmek suretiyle Müşteri tarafından verilen emri kısmen veya tamamen kabul etmeyebilir. Müşteri'nin vereceği her türlü talimat ancak AKBANK'a fiilen ulaştıktan sonra geçerlilik kazanır. Müşteri'nin vereceği teyitler nihai ve bağlayıcıdır. AKBANK, Müşteri'nin vereceği emirleri kısmen ya da tamamen kabul etmemek hakkına haizdir. Emirleri kısmen ya da tamamen kabul etmemesi durumunda, nedenini açıklama zorunluluğu olmadan, bu durumu Müşteri'ye ya da kanuni temsilcisine hemen bildirmekle yükümlüdür. Müşteri tarafından verilen emirler Borsa Kuralları'na uygun olarak tanzim edilir.
Emirlerinin Alınması ve İzlenmesi. Müşteri'den gerek seanstan önce gerekse seans sırasında yazılı olarak Müşteri imzası ile emir alınabileceği gibi telefon, faks, ATM kayıtları, elektronik ortamda ya da benzeri şekillerde, Müşteri imzası olmaksızın emir alınabilir. Bu emirler genel hükümler açısından sözlü emir niteliğindedir. AKBANK'ın telefon ile alınan Müşteri emirlerine ilişkin ses kayıtlarını emir tarihinden sonraki takvim yılı sonuna kadar olmak üzere (ihtilaf durumunda ihtilaf çözümleninceye kadar) en az 1 yıl saklaması zorunludur. Yazılı ve sözlü olarak alınan tüm emirlerde emrin alınması sırasında Müşteri'ye emir alınış numarası verilir. AKBANK merkez ve merkez dışı örgütlerinden alınan yazılı veya sözlü tüm Müşteri emirleri, bilgisayar ortamında düzenlenmiş olan "Müşteri Emir Formu"na müteselsil sıra numarası izleyecek şekilde kaydedilir. Bu formlar esas alınarak seans öncesi ve sırasında alınan tüm emirler, bilgisayar ortamında düzenlenen Seans Takip Formu'na zaman önceliğine göre otomatik olarak kaydedilir. Alım veya satım emri vermesine rağmen herhangi bir işlem gerçekleştirilmediğini iddia eden Müşteri, emri verdiğini ispat etmekle yükümlüdür.
Emirlerin Geçerlilik Süresi ve Yenilenmesi. Müşteri, emrinin geçerlilik süresini ilgili borsanın işlem esaslarına uygun olmak kaydıyla istediği gibi belirleyebilir. Süresi belirlenmemiş emirlerde Müşteri'nin seans sırasında verdiği emir, borsada o seansta veya o gün, seans haricinde verilmişse emri takip eden ilk seans veya gün sonu için geçerlidir. Tek seans için verilen emirler ayrıca belirtilmelidir. Müşteri'nin borsa dışı piyasalar için verdiği emir aynı gün için geçerlidir. Müşteri tarafından verilen emrin AKBANK'ın kontrolü dışındaki sebeplerle belirlenen süre içinde yerine getirilememesi durumunda emir geçerliliğini yitirir. Müşteri, geçerliliğini kaybetmiş emrin yerine getirilmesini halen istiyorsa, emrini tekrar etmek ile yükümlüdür.
Müşteri, emirlerini Borsa Kuralları'nın ilgili maddelerinde tanımlandığı üzere limitli, piyasa fiyatlı, ya da kapanış fiyatlı olarak verebilir. Limitli emirde Müşteri alıcı ise, işlemin gerçekleşmesi için kabul ettiği en yüksek fiyatı; Müşteri satıcı ise satmaya razı olduğu en düşük fiyatı belirler. Müşteri tarafından verilen emrin açık ve anlaşılır olması esastır. Verilen emirde açıklık yoksa veya herhangi bir fiyat belirlenmemiş ise Müşteri emrin serbest fiyattan verildiğini peşinen kabul eder.
Emirlerin Tasfiyesi. Müşteri, verdikleri emrin gerçekleşmesi neticesinde VOB'da bir sözleşme aldığı/sattığı takdirde, sözleşmenin vadesine kadar bekleyerek vade sonunda ilgili malı teslim almak/teslim etmek veya nakdi uzlaşmaya gitmek zorunda değildir. Vadeye kadar olan sürede, VOB'da aynı vadede ve miktarda bir sözleşme satmak/almak suretiyle (ters işlem) ilgili açık pozisyon/sözleşme kapatılabilir. Müşteri aldığı/sattığı sözleşmenin vadesine kadar beklemeyi tercih ettiği takdirde, sözleşme hükümleri uyarınca nakdi uzlaşma veya fiziki teslimat yapmakla yükümlü olur.
Nakdi Uzlaşma Öngören Sözleşmeler. Nakdi uzlaşma öngörülen ve vade tarihinden önce ters pozisyon almak suretiyle kapatılmamış olan sözleşmelere ilişkin olarak nakdi uzlaşma sözleşme hükümleri uyarınca gerçekleşecektir.
Fiziki Teslimat Öngörülen Sözleşmeler. Fiziki teslimat öngörülen sözleşmelerde teslimata ilişkin hususlar ilgili sözleşmede belirtilir. İlgili sözleşmede teslimata ilişkin hususların hükme bağlanmamış olması durumunda ise Borsa Kuralları hükümleri uygulanacaktır. Buna göre, fiziki teslimat öngörülen sözleşmelerde, son işlem gününden sonra açık pozisyonlar için, kısa pozisyon sahipleri teslimatı yapmakla, uzun pozisyon sahipleri de teslimatı kabul edip [gerekli ödemeleri] yapmakla yükümlüdür. Teslimat yapacak taraf bu talebini, sözleşmede öngörülmesi halinde son işlem gününden önce de AKBANK aracılığıyla Takas Merkezi'ne bildirebilir. Teslimat yeri ve teslim edilecek varlıkların kalitesi, sözleşmede belirtilen seçenekler arasından kısa pozisyon sahibi tarafından seçilir. Uzun pozisyon sahibi teslimatı bu şekilde kabul etmek zorundadır. Teslimat işlemlerinde depo ücreti son teslimat gününe kadar satıcıya, son teslimat gününden sonra alıcıya aittir. AKBANK'ın teslimata ilişkin sorumluluğu Takas Merkezi'nin teslimatı gerçekleştirdiğini bildirmesi ile son bulur. Teslimatın Borsa Kuralları hükümleri çerçevesinde gerçekleşmesi ile birlikte Takas Merkezi ve VOB'un yükümlülükleri sona erer. Teslimat sırasında işlemin tarafları arasında, malın kalitesinin ve teslim şartlarının sözleşmeye uygunluğu konusunda çıkacak ihtilaflarda Borsa Kuralları'nda belirtilen komitelerin kararı nihaidir. Bu karar uyarınca işlem yapılmasıyla AKBANK'ın, VOB'un ve Takas Merkezi'nin sorumlulukları sona erer. Alıcı ve satıcının AKBANK, VOB ve Takas Merkezi'ne karşı talep hakkı bulunmaz. Takas Merkezi, teslimatla sonuçlanan sözleşmelerde, satın alma için gerekli nakdin teslim tarihinden önce yatırılmasını talep edebilir. Teslimat yapılacak depolar VOB veya Takas Merkezi tarafından belirlenir. Müşteri, Takas Merkezi tarafından belirlenen teslimat ücretini ödemeyi kabul ve taahhüt eder.
Borsada işlem gören türev araçları AKBANK tarafından Borsa Kuralları'na ve ilgili türev araçlarının hükümlerine uygun olarak Günlük Uzlaşma Fiyatları üzerinden güncellenir, Müşteri hesaplarına yansıtılır ve Müşteri'ye bildirilir. Müşteri hesabının bu şekilde güncelleştirilmesi neticesinde elde edilen karlar Müşteri tarafından çekilebileceği gibi AKBANK ile olan diğer işlemlerinde kullanabilir. Hesapların güncelleşmesi neticesinde oluşan zararlar, teminatlardan karşılanır ve AKBANK tarafından Müşteri hesaplarından çekilerek Takas Merkezi'ne yatırılır.
Müşteri, alım ve/veya satım emirlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ile ilgili kesin teyitleri, işlem gününü takip eden iş günü saat 09:00'dan sonra AKBANK'tan bizzat ya da uzaktan erişim araçları vasıtasıyla alabilecektir.
Sermaye piyasaları ile ilgili başlıca tanımlar aşağıdadır.
Başlangıç Teminatı, Pozisyon açılırken borsa kuralları ile belirlenen şekil ve şartlarda yatırılması zorunlu olan tutardır.
Borsa, Takasbank A.Ş. Borsa Para Piyasası da dahil sermaye piyasası araçlarının işlem göreceği İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB), Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) gibi borsalar ve teşkilatlanmış diğer yurtiçi ve yurtdışı borsalar ve piyasalardır.
Günlük Uzlaşma Fiyatı, Gün sonlarında hesapların güncelleştirilmesinde kullanılmak üzere VOB tarafından belirlenen fiyattır.
Kısa Pozisyon, Vadeli İşlem Sözleşmelerinde, sözleşmenin vadesi geldiğinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktardan satma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama hak ve yükümlülüğü; Opsiyon Sözleşmelerinde alım opsiyonu bakımından, sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirlenen miktardan satma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama yükümlülüğü, satım opsiyonunda, sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktardan satın alma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama yükümlülüğüdür.
Kullanım Fiyatı, Opsiyon Sözleşmelerinde, sözleşmeye konu olan varlığın alım veya satım hakkının vade süresince veya vade sonunda kullanılabileceği fiyattır.
Opsiyon Primi, Opsiyon Sözleşmesini alan tarafın, sözleşmede yer alan haklar karşılığında opsiyon sözleşmesini satan tarafa ödemekle yükümlü olduğu prim tutarıdır.
Opsiyon Sözleşmesi, Opsiyonu alan tarafa belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi alma veya satma hakkını veren, satan tarafı ise yükümlü kılan sözleşmedir.
Sermaye Piyasası Araçları, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında olup; çıkarılmaları Sermaye Piyasası Kurulu'nun değişik yönetmelik ve tebliğleri doğrultusunda düzenlenen hisse senetleri ve geçici ilmuhaberler, borsa yatırım fonları katılma payı, rüçhan hakkı kuponları, devlet tahvili ve hazine bonoları, özel sektör tahvili ve finansman bonoları, yatırım fonu katılma belgeleri, varlığa dayalı menkul kıymetler, katılma intifa senetleri, kar zarar ortaklığı belgeleri, gelir ortaklığı senetleri, ipotekli borç ve irat senetleri, Sermaye Piyasası Kurulu'nca menkul kıymet olarak kabul edilen kıymetli evrak ile menkul kıymet sayılmayan kıymetli evrak ve mali değerleri temsil eden diğer evrak, altın ve gümüş gibi değerli madenler, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında çıkarılması muhtemel diğer sermaye piyasası araçları ile yurtdışı borsa ve piyasalarda ilgili ülkenin yasal mevzuatına göre işlem gören her türlü menkul kıymetlerdir.
Son Uzlaşma Fiyatı, Vade sonunda pozisyonların ifasında kullanılmak üzere VOB tarafından belirlenen fiyattır.
SPK, Sermaye Piyasası Kurulu' dur.
Sürdürme Teminatı, Piyasadaki günlük fiyat hareketleri karşısında güncelleştirilen teminat tutarlarının koruması gereken alt sınırdır.
Takasbank, İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş.'dir.
Ters İşlem, Aynı sözleşmede, uzun pozisyon karşısında kısa pozisyon, kısa pozisyon karşısında uzun pozisyon alınarak pozisyonun tasfiyesidir.
Uzaktan Erişim Araçları, AKBANK tarafından hizmete açılan veya açılacak olan uygulamalarla ve AKBANK'ın vereceği hesap kodu ve şifreyi/şifreleri kullanmak suretiyle Müşteri'nin telefonla, bilgisayarla, internetle, AKBANK görüntülü ev ve ofis cihazlarıyla ve diğer iletişim araçlarıyla AKBANK'ın sistemine doğrudan ulaşan AKBANK hesabı işlemlerini kendisinin yapmasını sağlayan araçlardır. Uzlaşma Fiyatı, Hesapların güncelleştirilmesinde ve vade sonunda pozisyonların kapatılmasında kullanılmak üzere belirlenen fiyattır.
Uzun Pozisyon, Vadeli İşlem Sözleşmelerinde, sözleşmenin vadesi geldiğinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satın alma ya da nakdi uzlaşmayı sağlama hak ve yükümlülüğü; Opsiyon Sözleşmelerinde, alım opsiyonu için, sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satın almak ya da nakdi uzlaşmada bulunma hakkı; satım opsiyonu için, sözlesmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde sözleşmeye konu teşkil eden varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktardan satmak ya da nakdi uzlaşmada bulunmak hakkıdır.
Vadeli İşlem Sözleşmesi, Belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ve dövizi alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmedir.
VOB, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Anonim Şirketi'dir.
Müşteri, elektronik ortamda emir iletimi hizmetlerini kullanacağı bilgisayarın güvenliğini teminle mükelleftir. Bunun için kullanıcının faaliyetlerini izleyen, bilgisayarın sağlıklı çalışmasını engelleyen, ağ üzerindeki bilgi alış verişini takip eden, kötü amaçlı yazılımları temizleyen, faaliyetleri hakkında uyaran, engelleyen piyasadaki en son ve kapsamlı virüs tarama ve yok etme programlarından en az bir tanesinin en güncel halini kullanacağı bilgisayarında bulundurmak zorundadır. Aksi takdirde bilgisayarına virüs bulaşması sonucunda üçüncü kişilerin şifre ve kullanıcı kodlarını ele geçirdiği ve bu kişilerin bilgisi haricinde işlemler yaptığı ve zarara uğradığı iddiası ile zarar ve ziyanın tazmini amacıyla AKBANK'a rücu edemez. Bu gibi usulsüz kullanımları yapan kişilerin kimliklerini AKBANK'ın tespit etmekle yükümlü olmadığını beyan ve kabul eder. Müşteri, elektronik iletişim sistemleri (İnternet, İntranet vb.) ile işlem yapmak üzere AKBANK'tan aldığı ve/veya kendisinin oluşturduğu hesap numarası ve şifresini gizli tutmak ile yükümlüdür. Aksi takdirde, Müşteri hesap numarası ve şifresinin üçüncü kişiler tarafından kullanılması suretiyle gerçekleştirilen tüm işlemler Müşteri tarafından gerçekleştirilmiş sayılacak ve tüm sonuçları Müşteri'ye ait olacaktır. Müşteri tarafından şifrenin üçüncü kişilerce öğrenildiği, çalındığı veya kullanıldığının AKBANK'a yazılı olarak bildirilmesi üzerine AKBANK, söz konusu şifrenin kullanılarak emir ve talimat verilmesini engelleyecek tedbirleri alır. Müşteri tarafından kullanılan bu şifre 5070 sayılı kanun ve bu kanun ile ilgili mevzuat hükümleri uyarınca müşterinin güvenli elektronik imzası hükmündedir. Bu elektronik imza hükmündeki şifre ve/veya parola elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğuracak olup 5070 sayılı kanun ve bu doğrultuda çıkarılacak mevzuat hükümleri geçerli olacaktır. Müşteri'nin ya da AKBANK tarafında oluşabilecek bilgisayar, donanım, yazılım, elektrik kesintileri, servis sağlayıcıları, v.b. sorunlardan dolayı AKBANK sorumlu tutulamaz ve verilen hizmetin aksaması ya da hatalı olmasından dolayı Müşteri hiçbir zarar ziyan talebinde bulunamaz. Zorunlu nedenlerden doğan arıza, gecikme, duraksama ve kusurların sorumluluğu AKBANK'a ait değildir. Sözleşmenin imzalandığı tarihte var olmayan/öngörülemeyen, AKBANK'ın kontrolü dışında gelişen haller (doğal afetler, toplumsal olaylar, v.b.) zorunlu haller olarak kabul edilecektir. Zorunlu nedenler sebebiyle Müşteri, sözleşmeyi fesh etme ve/veya sözleşmenin uygulanamaması veya gecikmeler nedeniyle uğradığı zararları talep etme hakkına sahip olmayacaktır.
AKBANK'ın, acil ve beklenmedik durumlarda müşterilerine, diğer aracı kurumlara, piyasa katılımcılarına ve üçüncü taraflara karşı olan yükümlülüklerini yerine getirme koşullarını, yöntemlerini, karşı karşıya kalınabilecek her türlü istek ve beklentilerin yerine getirilmesi için alınması gereken önlem ve iş akışlarının tanımladığı "Acil ve Beklenmedik Durum Planı" oluşturulmuştur.
AKBANK Merkez'de görevli tüm personel, acil ve beklenmedik durum prosedürü kapsamında, kendi birimleri ile ilgili işleyiş ve işlemlerin aksatılmadan yürütülmesinden sorumlu tutulmuştur. Acil ve Beklenmedik Durum Planlarının uygulanması ve gerekli koordinasyonun sağlanması için oluşturulacak Acil ve Beklenmedik Durum Komitesinin işleyişinden İş Sürekliliği Komite Başkanı ve Genel Müdür müteselsilen sorumlu kılınmışlardır.
AKBANK'ın acil ve beklenmedik durum karşısında, iş sürekliliğinin sağlanması, müşteri & 3. taraf mağduriyeti olmaksızın faaliyetlerinin devam edebilmesini teminen, mevcut mevzuat uyarınca tutmakla yükümlü olunan her türlü mali tablo ve kayıtlar elektronik ortamda yedekleri alınarak saklanmaktadır.
AKBANK faaliyetlerinin aralıksız sürdürülebilmesine yönelik bilgi işlem sistemlerinin devamlılığının sağlanmasını teminen ise, AKBANK merkezde kullanılan bilgi işlem sistemlerinin bir yedeği AKBANK tarafından belirlenen bir merkezde tutulmaktadır.
Bu süreçte bilgisayar ağında meydana gelebilecek kesinti sırasında telefon, faks vb. ile alınan Müşteri emirleri Borsa'ya iletilebilecektir.
Bu açıklamalardaki bilgiler her ne şekil, suret ve nam altında olursa olsun herhangi bir teminat, garanti oluşturmadan, yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla derlenmiştir. Verilen bilgiler genel nitelikte olup, Müşteri'nin alım satım kararlarını destekleyebilecek seviyede bilgiler sunulmamıştır. Genel anlamda bilgi vermek amacıyla hazırlanmış olan iş bu bilgiler ve açıklamalar hiçbir şekil ve surette AKBANK'ın herhangi bir taahhüdünü tazammum etmediğinden, bu bilgilere istinaden her türlü özel ve/veya tüzel kişiler tarafından alınacak kararlar, varılacak sonuçlar, gerçekleştirilecek işlemler ve oluşabilecek her türlü riskler bizatihi bu kişilere ait ve raci olacaktır.









