Eurobond

Uzun vadeli yatırım aracı; Eurobond!

Eurobond’lar (USD cinsli olanlar) ilk ihraç edildikleri sırada referans olarak Amerikan hazine bonolarını kendilerine esas alırlar. Amerikan hazine bonoları dünyanın en sağlam bonoları olarak gösterilmektedir. İhraç sırasında yerli ve yabancı yatırımcılar bu referans bonoları kendilerine baz alarak Türkiye’nin (Türk bonosunun) riskini ölçmeye çalışırlar. Euro cinsinden çıkan Türk tahvilleri de Alman hazine bonosuna göre değerlendirilerek ifade edilir.

Her bir ülkenin Eurobond getirileri ülkeden ülkeye veya kurumdan kuruma göre değişir.

Örneğin:

Türk Eurobond’ları %11,50 getiri (faiz) sağlarken, daha riskli görülen bir ülkenin Eurobond’ları daha fazla (%15) getiri faiz sağlayabilir.

Eurobond’lar uzun vadeleri ve sağladıkları getiri ile nispi olarak Döviz Tevdiat Hesapları’na göre son zamanlarda cazip hale gelmiştir. Eurobond’lar kuponlu tahviller olup, üzerlerinde çoğunlukla sabit kupon faizi olan ve para cinsine göre yılda bir veya iki dönem kupon faizi ödeyen enstrümanlardır.

Bankamızdan Eurobond yatırımı yapan müşterimize, aldığı tahvilin karşılığında saklama makbuzu verilmektedir. Saklama işlemi, Brüksel’de bulunan, bankamızın da müşteri hesabının olduğu ve EUROCLEAR olarak adlandırılan Takasbank sisteminde yapıldığından, tahvillerin fiziki teslimi mümkün olmamakta, yalnızca hesaplarda görülmektedir. Saklamada yatırımcılarımız adına tutulan bu Eurobond’lardan herhangi bir ücret veya komisyon talep edilmemektedir.

Eurobond’ların bir bankadan diğer bir Türk bankasına veya bir yabancı bankaya transferi ise her an mümkün olup, bu işlem valörlü olarak gerçekleşir. Şubeye yazılı talimat verilerek yapılan bu işlem karşılığında ise yatırımcılarımızdan 50 TL + BSMV talep edilmektedir.

Eurobond’lar Hazine’nin dış borçlanmada kullandığı dövizli bonolar olup, 1 seneden uzun vadeli tahvillerdir. Yabancı para cinsinden yurtdışına ihraç olan bu tahviller çoğunlukla Dolar ve Euro cinsinden değişik vadelerde piyasalara sunulmaktadır (Sterlin ve Yen cinsinden ihraç olanlar da bulunmaktadır). Eurobond temel olarak Dövizli Menkul Kıymet olması sebebiyle Bankamızda Dövizli/Dövize Endeksli Menkul Kıymet olarak adlandırılmıştır.

Akbank’tan Döviz Tevdiat Hesabı açtırın, Eurobond alım-satım işlemlerinizi;

• Akbank Şubeleri’nden
• Akbank Bireysel İnternet Şubesi’nden
• Kiosklardan kolayca yapın.

Şubeden yapacağınız alım-satım işlemleriniz için Şubeye sözlü veya yazılı talimat vermiş olmanız yeterlidir.

Özgür Bankacılık kanallarımızdan Eurobond alım-satım ve faiz hesaplama işlemleri yapmak için;

Yatırım İşlemleri menüsünden Dövizli/Dövize Endeksli Menkul Kıymet İşlemleri fonksiyonunu kullanınız.

Özellikleri

• Eurobond alım-satım işlemlerinin yapılabilmesi için menkul kıymet hesabı ile döviz tevdiat hesabının Şubede birbirine bağlanması gerekmektedir.
• Bankamız sisteminde görünen tahvillerin alış-satış fiyatlarına göre işlemler anında yapılabilir. Alım-satım işlemleri 1.000 USD nominal ve katları şeklinde yapılmaktadır. Büyük hacimli ve valörlü işlemler (500.000 USD ve üstü) için farklı oranlar verilebilir.
• Eurobond alım-satım işlemleri nominal değer üzerinden yapılır. Anapara ve birikmiş faiz hesapları yazılı miktar üzerinden hesaplandığından, alım işleminde, yatırımcı aldığı nominal değer için bir anapara ve birikmiş faiz ödemekle yükümlüdür. Dolayısıyla iki ayaklı bir işlem yapılmış olur.
• Anapara hesabı yapılırken tahvilin nominal miktarı ile tahvilin piyasa fiyatı çarpılır. Ayrıca tahvilin ihraç tarihinden veya en son kupon ödeme tarihinden işlemin yapıldığı güne kadar geçen gün sayısı kadar birikmiş faiz talep edilir. Bu iki işlemin toplamında, yatırımcının alacağı nominal değer karşılığında ödeyeceği meblağa ulaşılır.
• Yatırımcı alım işlemi yaptığı gün tahvilini vade sonuna kadar elinde tutarsa, getirisini sabitlemiş ve her kupon dönemi için alacağı faiz miktarını net olarak görmüş olur.
• Satış işleminde, yine yatırımcı sisteme girilen geri alış fiyatı üzerinden aldığı nominal tutar karşılığında bir anapara ve birikmiş faize hak kazanacaktır. Satış işlemi kâğıdın vadesinden önce de yapılabilmektedir.
• Buradaki önemli nokta, yatırımcının vadesinden önce Eurobond’unu satarken anaparasının nasıl değerleneceğidir. Çünkü Eurobond’unu vadesinden önce elinden çıkaran yatırımcı anapara fiyat riskini almış sayılır. Bu yüzden anaparasından kâr veya zarar etme ihtimali oluşur. Birikmiş faiz tarafında ise (tuttuğu gün kadar) bir kaybı olmayacaktır.

Örnekler

Böylece yatırımcı 100.000 USD nominal 2006 vadeli USD cinsinden tahvil almak için toplamda 113,334.38 USD ödemiş olacaktır.

Yatırımcı bu tahvilini vadesinden evvel, 20 Mayıs 2002 tarihinde satmak isterse ve bankamızın geri alış fiyatının bu tarihte 107,75 ya da 108,75 olduğu varsayarsak, yatırımcının elde edeceği zarar veya kâr miktarına bakalım.

Bu durumda yatırımcı anaparasından zarar ettiği için toplam ödediği meblağda da zarar etmiş görünür.

Bu durumda yatırımcı anaparasından da kâr ettiği için toplam ödediği meblağda da kâr etmiş olarak görünür.

Eğer yatırımcı vadesine kadar bu kâğıdı elinde tutarsa, kupon ödeme tarihleri belli olduğundan, alacağı kupon faizleri de sabitlenmiş olur.

Burada yatırımcının 27 Mayıs ile 27 Kasım tarihlerinde ve vade sonunda alacağı anaparayı rahatlıkla ifade edebiliriz.

Alınan Nominal: 100.000 USD
Kupon Faizi: %11,375

Her 27 Mayıs ve 27 Kasım tarihlerinde: 100.000 * (11,375 / 100) * 180 / 360 = 5.687,50 USD faiz geliri alınmış olur.

Vade sonu tarihi olan 27/11/2006’da dönen anapara ise alınan nominal değer olduğundan 100.000 USD olacaktır. Vade sonunda anapara olarak her zaman nominal miktar geri alınır.

Kupon ödemeleri hakkında bilmeniz gereken her şey Akbank'ta!

Kupon ödemeleri Dolar cinsli tahvillerde 6 ayda bir, Euro cinsli tahvillerde yılda bir kez olmaktadır. Ancak tahvillerin kesin ödeme tarihleri daha önceden belirlenmiş olup, bunlar tamamen tahvilin vadesine bağlı olarak hareket etmektedir.

Örnek 1

27.11.2006 vadeli USD cinsli tahvilin kupon ödeme tarihleri her yılın 27 Mayıs ve 27 Kasım’ı olacaktır. Çünkü kâğıdın vadesi dolayısıyla en son kupon ödeme günü 27 Kasım olarak belirlenmiş olup, bir önceki 6 ay 27 Mayıs tarihi olarak sabitlenmiştir. Aynı şekilde, 12.05.2003 vadeli USD tahvilin kupon ödeme tarihleri, 12 Mayıs ve 12 Kasım’dır.

Örnek 2

07.02.2005 vadeli EURO cinsili tahvilin kupon ödeme tarihleri her yılın 7 Şubat’ı olacaktır. Aynı şekilde, 15.03.2004 vadeli EURO tahvilin kupon ödeme tarihi ise her yılın 15 Mart’ıdır.

Birikmiş faizinizi kolayca hesaplayın!

Birikmiş faiz, Eurobond’ların ihraç gününde başlar ve gelecek kupon faiz ödeme gününe kadar sürer. Bankamız satın aldığı veya sattığı her Eurobond’da birikmiş faiz öder veya talep eder. Her Eurobond’un birikmiş faiz hesabı farklı şartlar içerisinde değerlenmektedir.

Hesaplama

İlk olarak Eurobond’ların kupon ödeme tarihlerinin ve üzerlerindeki kupon faiz oranlarının bilinmesi gerekmektedir.

Birikmiş faiz hesabı her zaman için (alım veya satım) nominal değer üzerinden, kupon faiz oranına bağlı olarak yapılmaktadır. Hesap yönteminde yıl içindeki gün sayısı 365 değildir. Her bir Eurobond için ayrı gün sayısı belirlenmiştir: 360, 365, 364 gibi. Genelde Dolar cinsli tahvillerde yıl 360 gün olarak, Euro cinslilerde ise hem 360 hem de 365 gün olarak hesaplanmaktadır. Yatırımcının elinde tuttuğu gün sayılarının aylar itibarı ile hesaplanması da her bir para cinsli tahvil için değişiklik içermektedir. Bazen aylar 30 gün, bazense gerçek gün sayısı olan 31 gün olarak birikmiş faiz hesabında kullanılır.

Bu özellikler tamamen, ihraç olunan tarihte T.C. Hazinesi tarafından uluslararası tahvil normlarına bağlı olarak belirlenmektedir. Bir bonoyu alan yatırımcı faiz oranı olarak kupon faizini garantilemiş olmaktadır.

Örneğin;

Piyasa fiyatının değişmediğini varsaydığımız durumda 100 birim fiyatla alınmış olan bir bonoyu 180 gün elinde tutan bir yatırımcı, kupon ödemesine 185 gün varken bonoyu elden çıkarmaya karar verirse ve bunu 100 birim fiyatla geri satarsa bile 180 günlük faizi hak etmiş olur. Bu özelliği ile Eurobond’lar döviz tevdiat hesabından daha üstündür. Çünkü DTH hesapların belli bir vadesi vardır ve vadesi gelmeden bozulan DTH hesaplarda hak edilmiş olan faiz yatırımcıya büyük miktarda verilmez.

Eurobond’ların Getirisi

Eurobond’lar için baz alınacak fiyatlama 100 birim üzerinden yapılmaktadır. Çünkü vade sonunda tahvilin değeri 100 olarak işlem görmektedir. Fakat tahvilin fiyatı, ilk ihraç olduğu tarih ile vade sonuna kadar geçen yıllar arasında arz ve talep dengesine göre dalgalanmaktadır. Tahvilin değeri 100 birim fiyatın altında veya üzerinde işlem görebilmektedir. Eğer bir Eurobond 100’ün üzerinde işlem görüyorsa primli, 100’ün altında işlem görüyorsa iskontolu olarak adlandırılır.

Sabit Kupona Faiz Oranları

Kupon faiz oranları, çoğunlukla her bir Eurobond için farklı çıkmaktadır. Bu oranların değeri, Eurobond’ların ihraç tarihlerinde Türkiye ekonomisinin makro değerlerine ve ülkemizin yurtdışındaki riskine göre değişiklik göstermektedir.

Eurobond’ların Getirisi

Getiri, tahvilin piyasa fiyatı ile kupon faizi arasındaki ilişkiye göre değerlenir. Tahvil fiyatı ile kupon faizi arasındaki ilişki, tahvilin getirisine ters oranda yansımaktadır.

Genelde Eurobond’lar ilk ihraç tarihlerinde 100 birim fiyat veya iskontolu olarak piyasaya çıkmaktadır. Bu yüzden yatırımcılar o günün şartlarını düşünerek bu tahvilin getirisinin yüksek olduğuna kanaat getirdiklerinde tahvile talep etmeye başlar ve böylece tahvilin fiyatı yükseliş gösterir. Fiyatı yükselen bu tahvilin getirisi ise düşmeye başlar. Dolayısıyla 100 birim fiyatın üzerinde işlem gören her tahvilin getirisi, doğal olarak, üzerinde taşıdığı kupon faiz oranının altında olur.

Örneğin;

27.11.2006 vadeli USD para cinsinden %11,375 kupon faiz oranlı Türkiye Eurobond’unu ele alalım. Tahvilimizin fiyatının 108,50 birim fiyattan işlem gördüğünü varsayalım. Eğer bu tahvil 100 birim fiyattan işlem görmüş olsaydı, getirisi de üzerinde taşımış olduğu kupon faiz oranı olan %11,375 olacaktı. 108,50 birim fiyata göre tahvilin getirisi %9,05’e düşmüş bulunmaktadır.

İskontolu bir tahvilin getirisi de üzerinde taşıdığı kupon faiz oranının üzerinde olur.

Örneğin;

2006 vadeli USD tahvilinin ilk ihraç tarihindeki çıkış fiyatı 99,53 ve verimi %11,50 idi. Dolayısıyla, yatırımcıların bu tahvili çok cazip görmesi tahvile olan talebi artırmış, fiyatı yükseltmiş ve getiri ilk ihraç tarihindeki orana göre düşmüştür. Buradaki en önemli husus, yatırımcıların bu vadedeki tahvili ve faiz oranını (getirisini) nasıl değerlendireceğidir. Eğer bugünkü ekonomik koşullar altında 2006 vadeli bir tahvil için bu oranların hâlâ cazip olduğu düşünülüyorsa, tahvilin fiyatı artmaya devam edecektir. Aksi durumda ise tahvilin fiyatı düşecektir.